Etnobotanika, jak sama nazwa wskazuje, jest dziedziną nauki z pogranicza botaniki i etnologii. Przedmiotem poznania i badań są związki między roślinami i kulturą społeczeństw ludzkich. Etnobotanicy zajmują się poznaniem sposobów, mechanizmów i kulturowego kontekstu używania roślin w społecznościach ludzkich, w szczególności w celach i zastosowaniach spożywczych, medycznych, kosmetycznych, magicznych, tekstylnych, budowlanych, religijnych.

Termin ‘etnobotanika’ powstał w 1895 roku za sprawą amerykańskiego botanika Johna Williama Harshbergera, jednak początek tej dziedzinie dał w 77 roku grecki lekarz Dioscorides. Opublikował on De Materia Medica – ilustrowany zbiór ponad 600 roślin z rejonów basenu Morza Śródziemnego. Zawierał on między innymi informacje jak Grecy wykorzystywali poszczególne rośliny, zwłaszcza ich właściwości lecznicze. Ten ilustrowany przewodnik mówił jak zbierać rośliny, które rośliny są trujące, a które jadalne – zawierał nawet przepisy jak je przyrządzać. Przez stulecia służył on kolejnym pokoleniom, jednak aż do końca średniowiecza nikt tej wiedzy nie pogłębiał.

Dopiero 1542 roku, renesansowy artysta, Leonhart Fuchs skatalogował w swoim De Historia Stirpium 400 roślin z terenów Niemiec i Austrii. Ponad sto lat później, w roku 1670, przyrodnik John Ray opisał florę Wysp Brytyjskich. Podjął on próbę naukowego uporządkowania systematyki roślin, zawdzięczamy mu m.in. podział na rośliny jednoliścienne i dwuliścienne oraz pierwszą definicję gatunku. Według niego gatunkiem jest grupa osobników pochodzących od podobnych do siebie rodziców.

Krokiem milowym było Species Plantarum – dzieło opublikowane w 1753 przez Karola Linneusza, zawierające wykład jego systemu klasyfikacyjnego roślin. Opisy w nim zawarte uznano w taksonomii roślin za pierwsze prawidłowo opublikowane naukowe definicje gatunków. Zresztą Karol Linneusz to w ogóle był niezły koleś. W wieku 25 lat wybrał się na samotną wyprawę po Laponii. Przebył ponad 7 tys. km i opisał wiele nowych gatunków roślin. Owocem tej wyprawy było szczegółowe sprawozdanie obejmujące również szczegóły życia mieszkańców i obserwacje medyczne. Jego ulubionym napotkanym tam przypadkiem była kobieta, która twierdziła, że ma w brzuchu 3 żaby, które na wiosnę wyraźnie rechocą. Nie zastosowała się jednak do zaleconej przez Linneusza kuracji – wypicia ciekłego dziegciu, lecz wolała kurować się wódką, która, jak twierdziła uspokajała żaby. Podczas kolejnej wyprawy poznał Sarę – wrócił i ukończył studia medyczne tylko po to by się z nią ożenić. Miał też specyficzne poczucie humoru, gdy kogoś nie lubił, po prostu nazywał od jego nazwiska jakiś chwast, albo ropuchę.

Za pierwszą nowoczesną pracę na temat etnobiologii uznaje się dzieło niemieckiego lekarza pracującego w Sarajewie pod koniec XIX wieku: Leopolda Gluecka. Opisał on wykorzystynie roślin w tradycyjnej medycynie przez mieszkańców wsi w Bośni.

Z początku badania etnobotaniczne były mało wiarygodne, a czasem nawet nieprzydatne. Działo się tak dlatego, gdyż botanicy i antropolodzy nigdy nie współpracowali ze sobą. Botanicy koncentrowali się na identyfikacji gatunków i tym jak były one wykorzystywane, lecz pomijali aspekt ich wpływu na życie ludzi. Antropolodzy z kolei byli zainteresowani rolą roślin w kulturze, ale nie interesowały ich naukowe aspekty. Dopiero w XX wieku botanicy i antropolodzy zaczęli w końcu współpracę i rozpoczęli wspólne zbieranie wiarygodnych i szczególowych danych.

Dzisiaj od etnobotanika wymaga się bardzo wielu umiejętności: musi posiadać on szkolenia botaniczne z zakresu identyfikacji i przechowywania okazów roślin, szkolenia antropologiczne, by zrozumieć kulturową koncepcję postrzegania roślin, oraz znać na tyle języki obce, by zrozumieć lokalne terminy i nazewnictwo dotyczące morfologii.

źródło: wikipedia

Otóż od dnia 24 lipca 2001 r. według norm jakościowych obowiązujących w Europejskiej Wspólnocie Gospodarczej (czyli także i w Polsce) cebula odmian (uprawnych) Allium Cepa L, dostarczana konsumentowi w stanie świeżym (nie dotyczy to dymki ze szczypiorkiem) powinna być:

• Cała
• Zdrowa (nie dopuszcza się cebuli z objawami gnicia, lub takiego zepsucia, które czynią ją niezdatną do spożycia)
• Czysta, praktycznie wolna od jakichkolwiek zanieczyszczeń obcych
• Bez uszkodzeń spowodowanych mrozem
• Wystarczająco sucha zgodnie z przeznaczeniem (w przypadku cebuli przeznaczonej do przechowywania, przynajmniej dwie pierwsze łuski zewnętrzne i szyjka powinny być całkowicie suche
• Bez pustej i twardej szyjki
• Praktycznie wolna od szkodników
• Praktycznie wolna od uszkodzeń spowodowanych przez szkodniki
• Bez nadmiernego zawilgocenia powierzchniowego
• Bez obcych zapachów i/lub smaków
• szczypior musi być ukręcony lub czysto obcięty, nie dłuższy niż 4 cm

Są to tylko minimalne wymagania co do cebuli. Muszą one być spełnione by mogła ona wytrzymać transport i przeładunek, oraz dotrzeć w dobrym stanie do miejsca przeznaczenia.

Aby jednak  można była zakwalifikować cebulę do Klasy I (Cebulę dzieli się na trzy klasy) musi ona spełniać dużo surowsze wymogi. Po pierwsze musi być dobrej jakości, oraz musi mieć kształt i barwę typową dla danej odmiany. Ponadto musi być ścisła i zwarta, bez objawów wyrośnięcia lub kiełkowania, bez pustego i twardego szczypioru, bez zgrubień spowodowanych nieprawidłowym wzrostem, praktycznie bez korzeni (dopuszcza się jednak kępki korzeni w cebuli zebranej przed osiągnięciem pełnej dojrzałości), dopuszcza się niewielkie pęknięcia łuski zewnętrznej, oraz lekkie plamy na łuskach zewnętrznych, niedochodzące do ostatniej suchej łuski chroniącej miąższ cebuli.

W II Klasie jakościowej dozwolone są już pewne wady. Kształt i barwa mogą być nietypowe dla danej odmiany, a na cebulach mogą znaleźć się ślady otarcia, lub nieznaczne uszkodzenia spowodowane przez szkodniki lub choroby. Dopuszczalne są też małe zabliźnione otarcia i obicia, które nie wpływają na jakość. Cebula może mieć korzenie, a na łuskach zewnętrznych dopuszcza się  plamy, o ile nie dochodzą one do ostatniej suchej łuski chroniącej miąższ.

Jednak gdy w cebuli pojawią się ślady ziemi, obicia, lub wczesne oznaki wyrośnięcia (nie więcej niż 10 % w opakowaniu) to automatyczne jest ona degradowana do klasy III.

Ponadto bardzo ważne jest oznakowanie produktu. Nieważne czy kupujemy cebule w wielkim sklepie, czy na straganie na pobliskim bazarku, na skrzynce, bądź opakowaniu powinna się znaleźć czytelna informacja między innymi o kraju pochodzenia, klasie jakości, wielkości i wadze.

Polecam strony Ministerstwa Rolnictwa i Rozwoju Wsi, gdzie znajdują się przykładowe zdjęcia wad niedopuszczających cebuli do obrotu wraz z komentarzami, oraz  normy jakościowe dla innych owoców i warzyw. Mam nadzieję, że te informacje pomogą Wam świadomych zakupach. Piszcie w komentarzach czy cebule w sklepach, w których robicie na co dzień zakupy spełniają normy jakościowe i przepisy dotyczące znakowania.

źródło

Dr Alan Dangour powiedział w wywiadzie:

“Większość badań do tej pory opierała się na założeniu, że ekologiczna żywność pozytywnie wpływa na zdrowie. Ale analiza materiałów opublikowanych w ciągu ostatnich 50 lat wykazuje, że nie ma na to żadnych dowodów związanych z wartościami odżywczymi. Niewielkie różnice raczej nie mogą wpływać na stan zdrowia”.

I chociaż wniosek ten został już zakwestionowany przez ekspertów, zwolennicy ekologicznej żywności skrytykował badaczy za to, że nie wzięli pod uwagę wpływu pestycydów i sztucznych nawozów, to sumie to nic nowego. Żywność ekologiczna może być nawet bardziej niezdrowa od uprawianej w sposób zwyczajny.

Wynika to z tego, że uprawa, w której stosowane są środki chemiczne jest (przynajmniej w teorii) znacznie mocniej kontrolowana, oraz musi spełniać szereg wymogów i obostrzeń.

Z kolei w uprawie ekologicznej, gdzie niestosowane są środki ochrony jest duża szansa rozwinięcia się chociażby grzybów produkujących trujące mykotoksyny, lub szkodników roznoszących szereg chorób.

Najlepszym rozwiązaniem wydaję się tzw. złoty środek czyli integrowana produkcja, którym w sposób harmonijny wykorzystuje się postęp techniczny i biologiczny w uprawie, nawożeniu i ochronie roślin. A by otrzymać certyfikat produkcji integrowanej, gospodarstwo musi spełniać szereg wymogów i przechodzić stałe testy na jakość pochodzącej z niego żywności, a jego właściciel musi posiadać dużą wiedzę i doświadczenie.